Home  /  Kennisbank  /  ArbodienstArbowet · Arbobesluit
Kennisbank

Wat is een arbodienst, en wat is er echt verplicht?

Het basiscontract, de vier kerndeskundigen, het verschil tussen vangnet en maatwerk, en waar een operationele HSE-partner naast uw arbodienst past.

Kort antwoord

Een arbodienst is een gecertificeerde organisatie die werkgevers ondersteunt bij arbeidsomstandigheden en verzuim en die toegang geeft tot de vier arbokerndeskundigen: de bedrijfsarts, de hoger veiligheidskundige, de arbeidshygiënist en de arbeids- en organisatiedeskundige. Sinds 1 juli 2017 moet elke werkgever met personeel een schriftelijk basiscontract hebben met een arbodienst of ten minste een bedrijfsarts. U kiest daarbij tussen de vangnetregeling, waarbij u een volledig gecertificeerde arbodienst contracteert, en de maatwerkregeling, waarbij u met instemming van de medezeggenschap uw eigen mix samenstelt. PreventX is geen gecertificeerde arbodienst en vervangt uw basiscontract of bedrijfsarts niet; wij werken aanvullend naast uw bestaande arbodienst en kunnen alleen binnen een rechtsgeldig gekozen maatwerkregeling als deskundige worden ingezet.

Basiscontract verplicht sinds
1 juli 2017
Twee regelingen
Vangnet of maatwerk
Kerndeskundigen
Vier disciplines
PreventX
Geen arbodienst, wel aanvullend
Kort antwoord
Een arbodienst is een gecertificeerde organisatie die toegang geeft tot de vier arbokerndeskundigen (bedrijfsarts, hoger veiligheidskundige, arbeidshygiënist, arbeids- en organisatiedeskundige). Elke Nederlandse werkgever met personeel heeft sinds 1 juli 2017 een verplicht schriftelijk basiscontract met een arbodienst of bedrijfsarts. Het basiscontract regelt onder meer vrije toegang tot de werkplek voor de bedrijfsarts, een open spreekuur, het recht op second opinion, een adviserende rol bij preventie, een klachtenprocedure en melding van beroepsziekten. Er zijn twee regelingen: de vangnetregeling (volledige arbodienst, de standaard) en de maatwerkregeling (eigen mix, alleen met instemming van OR of PVT of een cao-basis en ten minste een bedrijfsarts). PreventX is geen gecertificeerde arbodienst, neemt geen verzuimbegeleiding over en werkt aanvullend naast de bestaande arbodienst; inzet binnen maatwerk kan alleen waar die regeling rechtsgeldig is gekozen.

Wat een arbodienst doet

Een arbodienst ondersteunt de werkgever bij arbeidsomstandigheden en bij ziekteverzuim. De bedrijfsarts is daarin de spil: die beoordeelt de belastbaarheid bij verzuim, houdt het open spreekuur, adviseert bij preventie en meldt beroepsziekten aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Daarnaast kan een volledig gecertificeerde arbodienst de RI&E toetsen en de andere kerndeskundigen inzetten.

Wat een arbodienst in de praktijk zelden doet, is de uitvoering op de werkvloer: het plan van aanpak daadwerkelijk afwerken, toolboxmeetings geven, werkplekinspecties lopen en documenten actueel houden. Dat is geen kritiek op arbodiensten, het is een kwestie van rolverdeling. Daar zit ook precies het gat waar wij in staan.

Wat er minimaal in het basiscontract hoort

Het basiscontract is sinds 1 juli 2017 verplicht en legt de ondergrens vast van wat uw arbodienst of bedrijfsarts moet leveren. Ontbreekt een van deze onderdelen, dan voldoet het contract niet.

Vrije toegang tot de werkplek

De bedrijfsarts moet de werkplek kunnen bezoeken om te zien waar het werk over gaat.

Open spreekuur

Medewerkers kunnen de bedrijfsarts raadplegen, ook zonder klachten of verzuim.

Second opinion

Het recht op een tweede oordeel van een andere bedrijfsarts, betaald door de werkgever.

Adviserende rol bij preventie

De bedrijfsarts adviseert niet alleen bij verzuim maar ook over het voorkomen ervan.

Klachtenprocedure

Een vastgelegde route wanneer een medewerker ontevreden is over de dienstverlening.

Melding beroepsziekten

De bedrijfsarts meldt beroepsziekten aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten.

Vangnet of maatwerk

De vangnetregeling is de standaard: u contracteert een volledig gecertificeerde arbodienst en heeft daarmee toegang tot alle vier de kerndeskundigen. De maatwerkregeling geeft u de ruimte om zelf te kiezen welke deskundige u waarvoor inzet, maar dat mag alleen met schriftelijke instemming van de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging of op basis van een cao, en u houdt in elk geval een contract met ten minste een bedrijfsarts.

Blokkeert de medezeggenschap het maatwerkvoorstel, dan geldt de vangnetregeling. Dat is geen detail: het betekent dat maatwerk een gesprek met uw eigen mensen vraagt voordat het een contract wordt.

Waar PreventX past, en waar niet

Wij zijn geen gecertificeerde arbodienst. Dat is geen bescheidenheid maar een feit: arbodienstcertificering is een aparte bedrijfscertificering. Uw basiscontract, uw bedrijfsarts en uw verzuimbegeleiding blijven waar ze zijn.

Wat wij wel doen: de RI&E maken, de benodigde toetsingsscope bepalen en de passende route organiseren. Bij rechtsgeldig maatwerk kan een vooraf bevestigde bevoegde persoonsdeskundige rechtstreeks binnen de eigen scope toetsen; anders verloopt de verplichte toetsing via uw gecertificeerde arbodienst. Registratie, certificeringsscope en beschikbaarheid worden per opdracht bevestigd. Daarnaast voeren wij het plan van aanpak mee uit, verzorgen wij werkplekinspecties en toolboxmeetings, ondersteunen wij de bedrijfshulpverlening en helpen wij het dossier actueel houden.

Eerlijk gezegd: Twijfelt u of maatwerk bij u past? Gebruik het contactformulier. Als de vangnetregeling voor u verstandiger is, zeggen wij dat gewoon.

Veelgestelde vragen

Wat is een arbodienst?
Een arbodienst is een gecertificeerde organisatie die werkgevers ondersteunt bij arbeidsomstandigheden en verzuim en die toegang geeft tot de vier arbokerndeskundigen: de bedrijfsarts, de hoger veiligheidskundige, de arbeidshygiënist en de arbeids- en organisatiedeskundige. De bedrijfsarts is de spil voor het medisch toezicht en de verzuimbegeleiding.
Is een arbodienst verplicht?
Verplicht is het basiscontract, niet per se een volledige arbodienst. Elke werkgever met personeel moet sinds 1 juli 2017 een schriftelijk basiscontract hebben met een arbodienst of ten minste een bedrijfsarts. Hoe u de rest invult, hangt af van de gekozen regeling: vangnet of maatwerk.
Wat kost een arbodienst?
Arbodiensten publiceren hun tarieven zelden; prijs op aanvraag is de norm in dit deel van de markt. De prijs hangt af van uw personeelsomvang, het risicoprofiel, de gekozen regeling en of verzuimbegeleiding is inbegrepen. Vraag altijd naar de prijs per onderdeel, zodat u ziet waarvoor u betaalt.
Neemt PreventX mijn arbodienst of bedrijfsarts over?
Nee. PreventX is geen gecertificeerde arbodienst en neemt het basiscontract, de bedrijfsarts of de verzuimbegeleiding niet over. Wij maken de RI&E, bepalen de benodigde deskundige vakgebieden en organiseren de toetsing via de geldige route. Alleen binnen een rechtsgeldige maatwerkregeling kan een vooraf bevestigde passende persoonsdeskundige rechtstreeks worden ingezet; anders loopt de toetsing via uw gecertificeerde arbodienst. Registratie, certificeringsscope en beschikbaarheid worden per opdracht bevestigd. Daarna ondersteunen wij de uitvoering op de werkvloer.
Kan ik van arbodienst wisselen?
Ja, binnen de opzegtermijn van uw contract. Let bij een overstap op drie dingen: de lopende verzuimdossiers en de overdracht daarvan, de beschikbaarheid van het bestaande RI&E-toets- en adviesrapport en eventuele openstaande adviezen, en of de medezeggenschap instemming moet geven wanneer u tegelijk van vangnet naar maatwerk gaat.
Wat is het verschil tussen een arbodienst en een veiligheidskundige?
Een arbodienst is een gecertificeerd bedrijf; een veiligheidskundige is een persoon met een certificering. De hoger veiligheidskundige (HVK) is een van de vier kerndeskundigen en kan het veiligheidsdomein van de RI&E uitsluitend binnen de eigen certificeringsscope en via een geldige maatwerk- of vangnetroute toetsen. Een middelbaar veiligheidskundige (MVK) mag adviseren en uitvoeren maar niet toetsen.

Bronnen

Wat hierboven staat is terug te lezen bij de wetgever en de kennisinstellingen zelf. Controleer bij twijfel altijd de bron, ook die van ons.

Arboportaal (ministerie van SZW)De kennishub van de overheid over arbeidsomstandigheden.
Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet), wetten.overheid.nlDe wettekst zelf, inclusief artikel 5 (RI&E) en artikel 13 (preventiemedewerker).
Steunpunt RI&E: de RI&E laten toetsenDe toetsingsplicht en het register van erkende branche-instrumenten.
Nederlandse Arbeidsinspectie: arbokerndeskundigenDe vier disciplines en de certificeringsscope die sinds 1 juli 2022 geldt.
SER: wijzigingen in het certificatieschema per 2025De in 2025 aangepaste overgangstermijnen en technische schemawijzigingen.
De rolverdeling

PreventX Nederland is geen gecertificeerde arbodienst en neemt het basiscontract of de bedrijfsarts niet over. Bij een rechtsgeldig gekozen maatwerkregeling kan een passende bevoegde persoonsdeskundige binnen de eigen scope rechtstreeks worden ingezet; registratie, certificeringsscope en beschikbaarheid worden per opdracht bevestigd. De afspraken horen in het basiscontract en vereisen schriftelijke overeenstemming met OR, PVT of via de cao. Zonder geldige maatwerkroute verloopt de verplichte toetsing via de gecertificeerde arbodienst. Wij coördineren beide routes en blijven aanvullend op uw arbodienst en bedrijfsarts.

Bespreek uw situatie