De RI&E, van wettelijke plicht naar werkbaar dossier.
Wat een risico-inventarisatie en -evaluatie precies is, uit welke onderdelen het dossier bestaat en hoe inventarisatie, evaluatie, maatregelen en beheer samenhangen.
Een RI&E is de risico-inventarisatie en -evaluatie: het schriftelijke, actuele overzicht van de arbeidsrisico's binnen uw organisatie. Het dossier beschrijft gevaren, risicobeperkende maatregelen en risico's voor bijzondere groepen; het verplichte plan van aanpak legt vast welke maatregelen worden genomen en binnen welke termijn. Artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet is de wettelijke basis. Of externe toetsing nodig is, is een afzonderlijke vervolgvraag.
Kort antwoord
Collectief onderhouden op basis van Nederlandse wetgeving, Steunpunt RI&E en publicaties van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Er wordt tijdens de toestemmingsperiode geen individuele medewerker als auteur of reviewer opgevoerd.
Wat er in een RI&E hoort
De wet schrijft geen vast rapportmodel voor, maar wel een compleet, schriftelijk en actueel beeld. De lezer moet kunnen herleiden welke werkzaamheden en groepen zijn onderzocht, welke risico's bestaan, welke beheersing al werkt en welke aanvullende maatregelen binnen welke termijn nodig zijn.
Inventarisatie
Alle risico's die het werk meebrengt, per functie, werkplek en arbeidsmiddel. Ook de risico's voor bijzondere groepen: jongeren, zwangere medewerkers, uitzendkrachten en medewerkers die alleen werken.
Evaluatie
Hoe groot is de kans, hoe ernstig het gevolg, hoeveel mensen worden blootgesteld. Deze weging bepaalt de volgorde in het plan van aanpak, en die volgorde is precies wat een inspecteur wil zien.
Plan van aanpak
Per relevant risico de maatregel en de termijn. Voor uitvoering voegt u het beoogde resultaat, verantwoordelijkheid, uitvoerder, middelen, bewijs en effectcontrole toe.
Afbakening en bronnen
Locaties, functies, taken, bijzondere groepen, gebruikte documenten, werknemersinbreng en eventuele uitsluitingen zijn zichtbaar. Zonder scope is volledigheid niet controleerbaar.
Actualisatie
De RI&E is geen eenmalig document. Bij een nieuwe machine, een verhuizing, een andere werkwijze, een reorganisatie, nieuwe professionele inzichten of na een ongeval werkt u haar bij. Volg de acties uit het plan van aanpak doorlopend en raadpleeg werknemers bij relevante wijzigingen.
Een RI&E is een beheerd dossier, geen eenmalige foto
Artikel 5 noemt geen algemene vervaldatum. De RI&E wordt aangepast zodra ervaring, werkmethoden, werkomstandigheden of de stand van wetenschap en professionele dienstverlening daar aanleiding toe geven. Dat maakt wijzigingsbeheer onderdeel van het dossier.
Leg daarom naast de inhoud ook vast welke versie geldt, wie wijzigingen beoordeelt, welke signalen een herziening starten en hoe werknemers worden geraadpleegd. Een nieuwe machine, ander ploegensysteem, verbouwing, incident, meetresultaat of terugkerend werknemerssignaal kan zo rechtstreeks naar de relevante risicoregel en maatregel worden teruggeleid.
| Onderdeel | Wat u vastlegt | Waarom |
|---|---|---|
| Versie en scope | Geldende versie, locaties, activiteiten, functies en uitsluitingen | Voorkomt dat verschillende teams met een ander risicobeeld werken |
| Wijzigingstrigger | Nieuwe middelen, werkmethode, organisatie, incident, meting of professioneel inzicht | Maakt duidelijk wanneer herbeoordeling nodig is |
| Besluit en raadpleging | Wie is geraadpleegd, welke signalen zijn ontvangen en welk besluit is genomen | Verbindt werknemersinbreng aan de inhoud |
| Actie en effect | Maatregel, termijn, uitvoering, bewijs en controle van de risicoreductie | Laat zien dat het dossier tot feitelijke verbetering leidt |
Veeg opzij om de hele tabel te zien
RI&E, TRA, LMRA en werkplekinstructie zijn geen alternatieven
De RI&E bestrijkt de organisatie en het structurele werk. Taak- en momentanalyses verdiepen een specifieke activiteit of startsituatie. Een map vol TRA's, LMRA's en instructies kan daarom waardevol zijn, maar vervangt het organisatiebrede risicobeeld en het plan van aanpak niet.
| Instrument | Hoofdvraag | Wanneer gebruikt |
|---|---|---|
| RI&E met plan van aanpak | Welke structurele arbeidsrisico's bestaan en hoe worden die beheerst? | Organisatiebreed en actueel bij relevante veranderingen |
| TRA of JSA | Welke gevaren en beheersmaatregelen horen bij deze taak en werkstappen? | Voor complexe, afwijkende of risicovolle taken |
| LMRA | Klopt de voorbereide aanpak nog met de situatie vlak voor de start? | Op de werkplek, direct voor uitvoering |
| Werkplekinstructie of toolbox | Wat moeten betrokken medewerkers begrijpen en toepassen? | Bij introductie, verandering en relevante risico's |
Veeg opzij om de hele tabel te zien
Eerlijk gezegd: Koppel verdiepende taakdocumenten terug aan de RI&E. Als een LMRA of incident structureel hetzelfde probleem laat zien, hoort dat signaal niet alleen in het projectdossier maar ook in het organisatiebrede risicobeeld.
Veelgestelde vragen
Wat is een RI&E?
Wat is het verschil tussen inventariseren en evalueren?
Is een vaste risicomatrix wettelijk verplicht?
Hoe vaak moet een RI&E worden herzien?
Moet de RI&E naar de Arbeidsinspectie worden gestuurd?
Wat is de scope van een RI&E?
Bronnen
Wat hierboven staat is terug te lezen bij de wetgever en de kennisinstellingen zelf. Controleer bij twijfel altijd de bron, ook die van ons.
PreventX Nederland is geen gecertificeerde arbodienst en neemt het basiscontract of de bedrijfsarts niet over. Bij een rechtsgeldig gekozen maatwerkregeling kan een passende bevoegde persoonsdeskundige binnen de eigen scope rechtstreeks worden ingezet; registratie, certificeringsscope en beschikbaarheid worden per opdracht bevestigd. De afspraken horen in het basiscontract en vereisen schriftelijke overeenstemming met OR, PVT of via de cao. Zonder geldige maatwerkroute verloopt de verplichte toetsing via de gecertificeerde arbodienst. Wij coördineren beide routes en blijven aanvullend op uw arbodienst en bedrijfsarts.