Is een RI&E verplicht? Ja, vanaf uw eerste medewerker.
De verplichting, de uitzonderingen en de vraag die er in de praktijk toe doet: moet uw RI&E ook getoetst worden, en wanneer niet?
Ja. Elke werkgever met ten minste een werknemer moet een schriftelijke RI&E met plan van aanpak hebben; dat staat in artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet en er is geen ondergrens in personeelsomvang. Toetsing is niet verplicht voor een bedrijf met maximaal 25 medewerkers dat een erkende branche-RI&E gebruikt, voor een organisatie waarin uitsluitend vrijwilligers werken, of wanneer de werknemers gezamenlijk ten hoogste 40 uur arbeid per week verrichten. In alle andere gevallen waarin de RI&E-plicht geldt, moet de werkgever de RI&E laten toetsen.
Kort antwoord
De beslisroute is gecontroleerd tegen de actuele uitleg en werkinstructie van de Nederlandse Arbeidsinspectie. De uitkomst blijft indicatief omdat feitelijk gezag, vestigingsstructuur en bijzondere risico's per organisatie verschillen.
Van de verplichting naar een uitvoerbaar dossier
De RI&E brengt arbeidsrisico's in kaart. Het plan van aanpak legt maatregelen en termijnen vast. Onderzoek de RI&E-plicht en de toetsingsplicht afzonderlijk: een uitzondering op toetsing betekent niet automatisch dat u geen risico's hoeft te inventariseren.
- Breng uw organisatie in beeld
- Noteer werknemers, inleenkrachten, functies, locaties en werkzaamheden. Bij uitzonderingen zijn ook het totale aantal betaalde arbeidsuren en de toepasselijkheid van een erkend branche-instrument van belang.
- Controleer de bestaande RI&E
- Ga na of de echte werkplekken, bijzondere groepen en veranderingen zijn meegenomen. Noteer ontbrekende informatie en noodzakelijke verdiepingen.
- Spreek de uitvoering af
- Bepaal wie onderzoekt, wie werknemers betrekt, wie maatregelen uitvoert en hoe eventuele toetsing rechtsgeldig wordt georganiseerd.
De routechecker geeft oriëntatie, geen vrijstelling of inhoudelijk goedgekeurde RI&E. De toepasselijke uitzonderingen en toetsingsroute worden op uw concrete situatie beoordeeld.
Prijs voor ondersteuning op aanvraag. Werkzaamheden, oplevering en prijs spreken we vooraf af.
Heeft u een RI&E en externe toetsing nodig?
Deze indicatieve routehulp is geen juridisch oordeel. Beantwoord maximaal vier feitelijke vragen voor twee afzonderlijke uitkomsten: de RI&E-plicht en de toetsingsplicht. Antwoorden worden niet opgeslagen of verzonden.
Kies uw werksituatie om de route te starten.
Moet uw RI&E getoetst worden?
Dit is de vraag waar de meeste onduidelijkheid zit. De bedrijfsgrootte en het gebruikte instrument vormen één uitzonderingsroute; uitsluitend vrijwilligers en werknemers die gezamenlijk ten hoogste 40 uur arbeid per week verrichten zijn twee afzonderlijke routes. Onderstaande tabel zet ze naast elkaar.
| Uw situatie | Toetsing nodig? | Waarom |
|---|---|---|
| Meer dan 25 medewerkers én werknemers die gezamenlijk meer dan 40 uur arbeid per week verrichten | Ja | De organisatie valt niet onder een van de drie wettelijke uitzonderingen. |
| 25 werknemers of minder, met erkend branche-instrument | Nee | Het instrument is al door een kerndeskundige getoetst en staat geregistreerd bij het Steunpunt RI&E. |
| 25 medewerkers of minder, eigen of niet-erkend model | Ja | Tenzij de organisatie uitsluitend met vrijwilligers werkt of de werknemers gezamenlijk ten hoogste 40 uur arbeid per week verrichten. |
| Werknemers samen ten hoogste 40 uur arbeid per week | Nee | Dit is een afzonderlijke wettelijke uitzondering op de toetsingsplicht. |
| Uitsluitend vrijwilligers | Nee | Een organisatie waarin uitsluitend vrijwilligers werken hoeft de RI&E niet te laten toetsen. |
| Actuele erkenning of einddatum van branche-instrument niet bevestigd | Opnieuw beoordelen | Leeftijd alleen bepaalt sinds 1 juni 2026 niet of de erkenning is vervallen; controleer de actuele status en afgesproken einddatum. |
Veeg opzij om de hele tabel te zien
Eerlijk gezegd: Let op: maximaal 25 medewerkers is op zichzelf geen uitzondering. Voor die route moet u ook een erkende branche-RI&E gebruiken. De vrijwilligers- en 40-urenuitzondering staan daar los van.
Wie telt er mee voor de 25?
Het gaat om werknemers, niet om fte. Uitzendkrachten, oproepkrachten en gedetacheerden die bij u werken tellen in de praktijk mee voor de risico's die u moet inventariseren, want de zorgplicht van artikel 3 gaat over iedereen die onder uw gezag werkt.
Zit u dicht tegen de grens aan, laat dan de telmethode bevestigen voordat u ervan uitgaat dat u vrijgesteld bent. Een verkeerde aanname aan de veilige kant kost een toets; een verkeerde aanname aan de andere kant kost een gebrek in uw dossier.
Vier situaties waarin de snelle ja-of-nee-regel niet volstaat
De feitelijke arbeidsrelatie, de gekozen methode en de inrichting van de organisatie zijn bepalend. De inspectiewerkinstructie uit 2026 maakt vooral bij inleen, zelfstandige vestigingen en vrijwilligers duidelijk waarom alleen het aantal medewerkers niet genoeg zegt.
Uitzendkracht of zzp'er onder feitelijk gezag
Kijk niet alleen naar het contract. Wie onder uw gezag werkt, moet in het risicobeeld worden meegenomen; de inspectiewerkinstructie telt uitzendkrachten mee en ook zzp'ers wanneer feitelijk gezag bestaat.
Meerdere zelfstandig opererende vestigingen
Een vestiging met eigen verantwoordelijkheid voor werk en arbozorg kan een eigen RI&E en eigen toetsingsroute nodig hebben. Beoordeel de feitelijke zelfstandigheid, niet alleen het concernhoofd.
Uitsluitend vrijwilligers met ernstige risico's
De uitzondering op externe RI&E-toetsing betekent niet dat alle veiligheidsverplichtingen verdwijnen. Bij onder meer valgevaar, gevaarlijke stoffen, lawaai of biologische agentia kunnen specifieke inventarisatie- en beschermingsregels gelden.
Maximaal 25 medewerkers met een eigen model
De omvang alleen geeft geen toetsingsvrijstelling. Zonder actueel erkend instrument dat bij uw branche past, is toetsing in beginsel nodig, tenzij een van de twee andere uitzonderingen geldt.
Leg ook vast waarom u niet laat toetsen
Een vrijstelling is geen mondelinge aanname. Bewaar de feiten waarop de route is gebaseerd bij het RI&E-dossier, zodat iemand later kan reconstrueren waarom externe toetsing op dat moment niet nodig was.
| Route | Bewaar bij het dossier | Opnieuw beoordelen wanneer |
|---|---|---|
| Maximaal 25 medewerkers met erkende branche-RI&E | Instrument, versienummer, erkenningsstatus, branchematch en personeeltelling | Instrument, activiteiten, branche of personeelsomvang verandert |
| Werknemers samen ten hoogste 40 uur arbeid per week | Actuele berekening van de gezamenlijke arbeidstijd en afbakening van werknemers | Contracturen, oproepinzet of personeelsbezetting groeit |
| Uitsluitend vrijwilligers | Beschrijving van de werksituatie en controle op ernstige of bijzondere risico's | Betaald personeel start of werkzaamheden risicovoller worden |
Veeg opzij om de hele tabel te zien
Wat als u geen RI&E heeft?
Een ontbrekende RI&E met plan van aanpak is een beboetbare overtreding. Bij een inspectie of na een arbeidsongeval kan de Nederlandse Arbeidsinspectie het dossier opvragen en handhavend optreden. Stillegging is een afzonderlijke maatregel bij ernstig gevaar voor personen; die volgt niet automatisch uit het enkele ontbreken van het document.
Wacht daarom niet op een inspectie. Bepaal de ontbrekende scope, organiseer werknemersinbreng en leg vast welke risico's en maatregelen eerst moeten worden onderzocht. De benodigde hersteltijd hangt af van locaties, werkzaamheden, risico's, beschikbare informatie en de eventuele toetsingsroute.
Veelgestelde vragen
Is een RI&E verplicht?
Is een RI&E verplicht voor zzp'ers?
Wanneer hoef ik mijn RI&E niet te laten toetsen?
Telt een zelfgemaakte RI&E ook als ik minder dan 25 medewerkers heb?
Hoe weet ik of er voor mijn branche een erkend instrument bestaat?
Tellen uitzendkrachten en zzp'ers mee voor de toetsingsroute?
Heeft iedere vestiging binnen een concern dezelfde RI&E nodig?
Bronnen
Wat hierboven staat is terug te lezen bij de wetgever en de kennisinstellingen zelf. Controleer bij twijfel altijd de bron, ook die van ons.
PreventX Nederland is geen gecertificeerde arbodienst en neemt het basiscontract of de bedrijfsarts niet over. Bij een rechtsgeldig gekozen maatwerkregeling kan een passende bevoegde persoonsdeskundige binnen de eigen scope rechtstreeks worden ingezet; registratie, certificeringsscope en beschikbaarheid worden per opdracht bevestigd. De afspraken horen in het basiscontract en vereisen schriftelijke overeenstemming met OR, PVT of via de cao. Zonder geldige maatwerkroute verloopt de verplichte toetsing via de gecertificeerde arbodienst. Wij coördineren beide routes en blijven aanvullend op uw arbodienst en bedrijfsarts.