Home  /  Kennisbank  /  RI&E opstellenArbowet · Arbobesluit
Praktische RI&E-gids

Hoe stelt u een RI&E op? Van scope tot werkbaar plan.

Een volledig stappenplan voor Nederlandse werkgevers: kies de juiste route, onderzoek het echte werk, weeg risico's, maak maatregelen uitvoerbaar en bepaal eerlijk of externe toetsing nodig is.

Kort antwoord

Zo bouwt u een RI&E op die uitvoerbaar blijft.

Een RI&E stelt u op door het werk af te bakenen, risico's te onderzoeken en maatregelen uitvoerbaar te plannen.

Daarna bepaalt u of externe toetsing nodig is, verwerkt u het deskundigenadvies en houdt u het dossier actueel bij relevante veranderingen. De werkgever blijft verantwoordelijk voor de inhoud en uitvoering.

  1. Scope en betrokkenen bepalen
  2. Werk en risico's onderzoeken
  3. Risico's beoordelen
  4. Maatregelen en termijnen vastleggen
  5. Toetsen, uitvoeren en actualiseren
Op deze pagina
Kies uw route

Zelf maken, samen maken of volledig laten uitvoeren?

Kies op basis van beschikbare tijd, interne kennis, complexiteit en toegang tot de werkvloer. De werkgever blijft in iedere route verantwoordelijk.

Zelf

U houdt de uitvoering intern.

Gebruik de vier fasen, de complete RI&E-startset en de routechecker als werkstructuur. Controleer altijd of uw instrument en toetsingsroute passen.

Samen

U blijft eigenaar en schakelt gericht hulp in.

Laat bijvoorbeeld de scope, rondgang, risicobeoordeling of kwaliteit van uw concept beoordelen zonder het hele proces uit te besteden.

Gratis werkbestanden

Begin niet met een leeg document.

Download de complete RI&E-startset met een gekoppelde Excel-werkmap voor scope, bronnen, raadpleging, rondgang, risico's, plan, toetsing, dashboard en beheer. De drie open CSV-importformaten zijn beschikbaar voor organisaties die met een eigen systeem werken. Pas ieder hulpmiddel altijd aan uw eigen organisatie en risico's aan.

Versie 2026-07-28. Deze hulpmiddelen structureren uw werk, maar bewijzen niet dat uw RI&E volledig, bedrijfsspecifiek of waar nodig geldig getoetst is.

Interactieve RI&E-route

Heeft u een RI&E en externe toetsing nodig?

Deze indicatieve routehulp is geen juridisch oordeel. Beantwoord maximaal vier feitelijke vragen voor twee afzonderlijke uitkomsten: de RI&E-plicht en de toetsingsplicht. Antwoorden worden niet opgeslagen of verzonden.

1. Welke werksituatie past het best?

Kies uw werksituatie om de route te starten.

Praktisch stappenplan

RI&E opstellen in 13 praktische stappen

Er is geen wettelijk voorgeschreven aantal stappen. Deze dertien stappen vormen één controleketen; sla een stap alleen over als u de reden kunt onderbouwen.

Geen wettelijk voorgeschreven stappenmodel.Dit stappenplan vertaalt de wettelijke vereisten en primaire bronnen naar een werkbare volgorde. Pas de diepgang altijd aan uw organisatie, werkzaamheden en risico's aan.
01

Voorbereiden

Scope, eigenaar, bronset en raadplegingsaanpak

Naar verdieping
  1. 01

    Bepaal werkgever, doel en eigenaar

    Leg vast voor welke organisatie de RI&E wordt gemaakt, wie eindverantwoordelijk is en wie het dossier dagelijks coördineert.

  2. 02

    Kies instrument en toetsingsroute

    Controleer of een erkend branche-instrument past en bepaal vroeg of externe toetsing waarschijnlijk verplicht is.

  3. 03

    Baken locaties, functies en werkzaamheden af

    Neem routinematig en afwijkend werk mee en motiveer iedere uitsluiting.

  4. 04

    Verzamel documenten en ervaringsgegevens

    Combineer beleid, technische informatie, metingen, incidenten, inspecties en openstaande acties.

  5. 05

    Plan werknemersraadpleging

    Raadpleeg de OR of PVT wanneer die aanwezig is; alleen als beide ontbreken, raadpleegt u de belanghebbende werknemers rechtstreeks en representatief.

02

Onderzoeken

Herleidbaar risicoregister en verdiepingsplan

Naar verdieping
  1. 06

    Voer werkplekonderzoek uit

    Observeer normaal werk, storingen, onderhoud, schoonmaak, piekdrukte en noodsituaties op de feitelijke werkplek.

  2. 07

    Registreer alle risico's concreet

    Noteer gevaar, blootstelling, betrokken groepen, bestaande beheersing en bewijs per taak of proces.

  3. 08

    Bepaal noodzakelijke verdieping

    Markeer onderwerpen waarvoor een specifieke beoordeling, meting of deskundig onderzoek nodig is.

03

Beoordelen en plannen

Onderbouwde prioriteiten en uitvoerbaar plan van aanpak

Naar verdieping
  1. 09

    Evalueer en prioriteer

    Gebruik één beschreven methode, leg aannames vast en laat wettelijke eisen en professioneel oordeel voorgaan op een totaalscore.

  2. 10

    Kies maatregelen volgens de strategie

    Begin bij bronaanpak, daarna collectief en organisatorisch, en gebruik persoonlijke bescherming voor het resterende risico.

  3. 11

    Bouw het plan van aanpak

    Koppel maatregel, resultaat, eigenaar, uitvoerder, termijn, middelen, bewijs en evaluatie aan ieder relevant risico.

04

Toetsen en borgen

Vastgestelde, gedeelde en beheerde RI&E

Naar verdieping
  1. 12

    Laat toetsen en verwerk het advies

    Zet de benodigde disciplines in, herstel tekortkomingen en maak zichtbaar hoe ieder advies is verwerkt.

  2. 13

    Stel vast, deel en houd actueel

    Maak de RI&E toegankelijk, beheer versies en actualiseer bij relevante veranderingen en tijdens periodieke reviews.

Wat moet een bruikbare RI&E opleveren?

Een ingevulde vragenlijst is niet genoeg. Het dossier moet laten zien wat is onderzocht, besloten, gepland en bijgehouden.

01

Afbakening en bronset

Locaties, functies, taken, groepen, uitsluitingen en gebruikte informatie zijn herleidbaar vastgelegd.

Oplevering
02

Risicoregister

Gevaar, blootstelling, bestaande beheersing, prioriteit en noodzakelijke verdieping zijn per risico zichtbaar.

Oplevering
03

Plan van aanpak

Iedere relevante actie heeft een beoogd resultaat, eigenaar, termijn, middelen, bewijs en evaluatiemoment.

Oplevering
04

Werknemersinbreng

De geraadpleegde groepen, ontvangen signalen, reactie en terugkoppeling zijn aantoonbaar gemaakt.

Oplevering
05

Toetsing en advies

Waar verplicht zijn scope, betrokken disciplines, bevindingen en verwerking van het advies terug te vinden.

Oplevering
06

Beheer en actualisatie

Versie, vaststelling, vindplaats, uitvoeringsbewijs en concrete wijzigingstriggers zijn geregeld.

Oplevering
01

Fase 01

Voorbereiden

Bepaal de route, maak de scope controleerbaar en organiseer eigenaarschap, bewijs en werknemersinbreng voordat de rondgang start.
Scope, eigenaar, bronset en raadplegingsaanpak

Wat moet er uiteindelijk in een complete RI&E staan?

Het eindproduct is geen ingevulde checklist, maar een herleidbaar dossier. Het laat zien wat is onderzocht, wie is geraadpleegd, welke risico's zijn gevonden, hoe de prioriteit is bepaald, welke maatregelen volgen en hoe het document actueel blijft. Artikel 5 van de Arbowet verlangt in ieder geval een schriftelijke inventarisatie en evaluatie, aandacht voor bijzondere categorieën werknemers en een plan van aanpak met maatregelen en termijnen.

Afbakening en bronnen

Organisatie, locaties, activiteiten, functies, werknemersgroepen, gebruikte documenten, werkplekrondgangen en werknemersinbreng.

Risicoregister

Concreet beschreven gevaren, blootgestelden, bestaande beheersing, onderbouwde beoordeling en noodzakelijke verdiepingen.

Plan en toetsing

Maatregelen, eigenaar, termijn en effectcontrole, plus het toets- en adviesrapport wanneer toetsing verplicht is.

Beheer

Versienummer, vaststellingsdatum, bewijs van raadpleging, toegankelijke vindplaats en concrete actualisatietriggers.

Kies vóór de inventarisatie de juiste RI&E-route

De kwaliteit wordt vaak al bepaald voordat de eerste checklist wordt geopend. Stel eerst vast wie werkgever is, welke locaties en werkzaamheden binnen scope vallen, welk instrument past en of u waarschijnlijk moet laten toetsen. Daarmee voorkomt u dat u weken werkt in een model dat niet bij uw branche past of dat een noodzakelijke deskundige pas aan het einde ontbrekende informatie ontdekt.

Houd twee vragen uit elkaar: welke route helpt om de RI&E te maken, en moet het resultaat daarna extern worden getoetst? Een erkend branche-instrument is geen universele vrijstelling. Alleen een bedrijf met maximaal 25 medewerkers dat een actueel erkend instrument voor de eigen branche gebruikt, kan op die grond van toetsing zijn vrijgesteld.

Drie routes om een RI&E op te stellen
RouteGeschikt wanneerSterk puntBelangrijkste grens
Erkend branche-instrumentBranche, activiteiten en instrumentversie passen werkelijk bij het bedrijfBranchespecifieke vragen en mogelijk toetsvrijstelling tot en met 25 medewerkersOntbrekende bedrijfsspecifieke risico's moeten alsnog worden toegevoegd
Zelf opbouwenIntern voldoende tijd, kennis en toegang tot alle werkplekken aanwezig zijnVeel eigenaarschap en een volledig eigen structuurEen eigen model geeft bij maximaal 25 medewerkers niet automatisch toetsvrijstelling
Met professionele begeleidingMeerdere locaties, complexe processen, gevaarlijke stoffen, PSA of weinig interne capaciteitGerichte expertise en een onafhankelijke kwaliteitsblikDe werkgever moet het dossier blijven begrijpen, vaststellen en uitvoeren

Veeg opzij om de hele tabel te zien

Baken de scope af en benoem één dossier-eigenaar

Schrijf op welke rechtspersoon, locaties, afdelingen, functies, diensten, thuiswerkplekken en niet-routinematige activiteiten de RI&E omvat. Leg ook uitsluitingen vast met een reden. Zonder die afbakening kan niemand later vaststellen of de RI&E volledig is.

Benoem daarnaast één proceseigenaar die informatie opvraagt, afspraken bewaakt en versies beheert. De preventiemedewerker heeft hierin een centrale rol, maar de werkgever behoudt de eindverantwoordelijkheid. Bij meerdere locaties helpt een lokale contactpersoon per vestiging om verschillen zichtbaar te maken.

Waar

Iedere locatie, afdeling, externe werkplek, thuiswerkcontext en representatieve dienst of ploeg.

Wie

Vaste en tijdelijke medewerkers, uitzendkrachten, stagiairs, jongeren, zwangere werknemers, alleenwerkers en andere relevante groepen.

Wat

Normaal werk, omstellen, schoonmaak, onderhoud, storingen, piekmomenten, noodsituaties en werkzaamheden van derden.

Verzamel bewijs vóór de rondgang

Een goede documentcheck voorkomt dubbel werk en maakt afwijkingen zichtbaar. Verzamel niet alleen beleid en keuringsrapporten, maar ook signalen uit de praktijk: incidenten, bijna-ongevallen, meldingen, onderhoudsstoringen, geaggregeerde verzuimsignalen en eerdere verbeteracties. Individuele medische gegevens horen niet in de RI&E.

Techniek

Machine-informatie, keurings- en onderhoudsrapporten, plattegronden, noodroutes, stoffenregister, veiligheidsinformatiebladen en meetrapporten.

Organisatie

Functiebeschrijvingen, roosters, instructies, opleidingsmatrix, BHV-organisatie, basiscontract en afspraken met externe partijen.

Ervaring

Ongevallen, bijna-ongevallen, klachten, medewerkeronderzoek, werkplekinspecties, openstaande acties en lessen uit veranderingen.

Raadpleeg werknemers vanaf het begin

Sinds 1 juli 2026 moeten werkgevers in alle bedrijven werknemers raadplegen over het arbobeleid, waaronder de RI&E. Dat gebeurt via de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging wanneer die aanwezig is. Alleen als beide ontbreken, raadpleegt de werkgever de belanghebbende werknemers rechtstreeks, ongeacht de ondernemingsgrootte. Zij moeten voorstellen kunnen doen en advies kunnen geven.

Maak de raadpleging representatief voor functies, locaties en diensten. Leg datum en onderwerp, geraadpleegde groepen, ontvangen signalen, de reactie van de werkgever, wijzigingen in RI&E of plan en de terugkoppeling vast. Dat kan zonder onnodige persoonsgegevens of herleidbare citaten.

02

Fase 02

Onderzoeken

Onderzoek het echte werk, beschrijf risico's toetsbaar en bepaal waar een algemene inventarisatie niet diep genoeg gaat.
Herleidbaar risicoregister en verdiepingsplan

Observeer het werk zoals het werkelijk gebeurt

Combineer documenten met rondgangen tijdens representatieve activiteiten en tijdstippen. Kijk niet alleen tijdens een stille kantoorronde, maar ook naar opstarten, stoppen, storingen, onderhoud, schoonmaak, piekdrukte en afwijkend werk. Vraag medewerkers welke beheersing in de praktijk wegvalt en waarom.

Beschrijf een risico toetsbaar. 'Machineveiligheid' is te abstract. 'Een hand kan tijdens het verhelpen van een storing de bewegende invoerrol bereiken' maakt blootstelling, mogelijke schade en maatregelrichting bespreekbaar.

Gevaar

De bron of situatie die schade kan veroorzaken, inclusief plaats, taak en afwijkende omstandigheden.

Blootstelling

Wie kan worden geraakt, hoe vaak, hoe lang en onder welke omstandigheden.

Bestaande beheersing

Wat is technisch, organisatorisch en persoonlijk geregeld, welk bewijs bestaat en werkt het aantoonbaar?

Controleer alle relevante risicodomeinen en bijzondere groepen

Loop systematisch langs iedere locatie, functie en taak. Neem zichtbare risico's én minder zichtbare onderwerpen zoals werkdruk, agressie, discriminatie en langdurige blootstelling mee. Besteed afzonderlijk aandacht aan bijzondere categorieën werknemers en aan derden die door de werkzaamheden gevaar kunnen lopen.

Minimale domeinen om per werkcontext te controleren
DomeinVoorbeeldenMogelijke verdieping
VeiligheidMachines, intern transport, elektriciteit, brand, vallen, explosie, besloten ruimtenMachinebeoordeling, explosieveiligheidsdocument of taakrisicoanalyse
ArbeidshygiëneGevaarlijke stoffen, stof, damp, geluid, trillingen, klimaat, biologische agentiaBlootstellingsbeoordeling, meting of arbeidshygiënisch onderzoek
ErgonomieTillen, duwen, repeterend werk, werkhouding en beeldschermwerkErgonomisch of fysiek-belastingsonderzoek
Psychosociale arbeidsbelastingWerkdruk, agressie, pesten, seksuele intimidatie en discriminatiePSA-verdieping met passende privacywaarborgen
OrganisatieRoosters, competenties, toezicht, alleenwerk, noodorganisatie en contractorafsprakenProcesanalyse, competentiematrix of scenario-oefening

Veeg opzij om de hele tabel te zien

Bepaal waar een algemene checklist niet diep genoeg gaat

De RI&E is de kapstok, niet altijd het volledige onderzoek. Voor bepaalde risico's stelt het Arbobesluit specifieke eisen aan de beoordeling, bijvoorbeeld bij gevaarlijke stoffen. Ook bij geluid, biologische agentia, explosieve atmosferen, fysieke belasting of complexe psychosociale arbeidsbelasting kan verdiepend onderzoek nodig zijn om aard, mate en duur van blootstelling betrouwbaar vast te stellen.

Leg per onderwerp vast of verdieping nodig is, wie die uitvoert, welke methode wordt gebruikt en wanneer de uitkomst in de RI&E en het plan van aanpak wordt verwerkt. 'Later onderzoeken' zonder eigenaar en datum is zelf een tekortkoming.

03

Fase 03

Beoordelen en plannen

Prioriteer consequent, kies maatregelen in de juiste volgorde en maak van ieder relevant risico een bestuurbare actie.
Onderbouwde prioriteiten en uitvoerbaar plan van aanpak

Evalueer consequent en maak onzekerheid zichtbaar

De Arbowet schrijft geen universele numerieke risicomethode voor. Kies daarom een methode die bij uw organisatie past, beschrijf de schaal en pas haar overal hetzelfde toe. Onderstaand eenvoudige model is een transparant startpunt: kans maal effect geeft een voorlopige prioriteit, waarna wettelijke eisen, blootstelling, aantal betrokkenen en professioneel oordeel de definitieve volgorde bepalen.

De losse CSV gebruikt hetzelfde eenvoudige 3 bij 3-model. De uitgebreidere Excel-werkmap gebruikt bewust drie factoren: kans maal blootstelling maal ernst, met 1 tot en met 4 als laag, 5 tot en met 11 als midden en 12 tot en met 27 als hoog. Dat is een alternatief voor organisaties die blootstellingsfrequentie apart willen wegen. Kies binnen één risicoregister één model en meng de scores niet.

Voorbeeld van een eenvoudige 3 bij 3-risicomatrix
ScoreBetekenisActieVoorbeeld
1-2, laagBeperkte kans en/of beperkt effectBeheersing borgen en periodiek controlerenKleine snijwond bij incidenteel administratief openen van dozen
3-4, middenReëel risico dat gerichte verbetering vraagtMaatregel plannen, eigenaar benoemen en voortgang volgenTerugkerende hoge werkdruk zonder structurele oorzaakanalyse
6-9, hoogGrote kans en/of ernstig mogelijk gevolgDirect beheersen; werk zo nodig stoppen tot veilige randvoorwaarden bestaanKruisend intern transport zonder fysieke scheiding

Veeg opzij om de hele tabel te zien

Fictief voorbeeld: van observatie naar controleerbare maatregel

Onderstaand voorbeeld laat de denkroute zien. Het is geen klantcase, geen universele score en geen maatregeladvies voor iedere expeditie. De feitelijke lay-out, voertuigen, aantallen en verkeersstromen bepalen wat passend is.

Uitgewerkt fictief risico bij orderpicken
VeldVoorbeeld
TaakOrderpicken bij de expeditie
GevaarVoetgangers kruisen dagelijks de heftruckroute
Mogelijke schadeErnstig letsel door aanrijding
Bestaande maatregelAlleen een vloerlijn; geen fysieke scheiding
BeoordelingHoge prioriteit door dagelijkse blootstelling en mogelijk ernstig gevolg
BronmaatregelLay-out wijzigen zodat routes niet meer kruisen
Collectieve maatregelFysieke afscheiding en beveiligde oversteek
EigenaarOperationeel manager
BewijsNieuwe plattegrond, foto, oplevercontrole en werknemersfeedback
HerbeoordelingNa uitvoering effect en restrisico opnieuw vastleggen

Veeg opzij om de hele tabel te zien

Dezelfde casus door de hele keten

Van logistieke observatie naar aantoonbare beheersing.

Dit is een fictief leervoorbeeld, geen klantcase of universeel maatregeladvies. De feitelijke situatie bepaalt de beoordeling.

  1. 01
    ObservatieVoetgangers kruisen dagelijks een heftruckroute; alleen een vloerlijn scheidt beide stromen.
  2. 02
    RisicoEen medewerker kan worden aangereden tijdens orderpicken bij de expeditie.
  3. 03
    PrioriteitHoog door dagelijkse blootstelling en een mogelijk ernstig gevolg; aannames blijven zichtbaar.
  4. 04
    MaatregelEerst de kruising uit de lay-out halen; waar nodig collectief scheiden met een fysieke barrière.
  5. 05
    PlanOperationeel manager, concrete opleverdatum, middelen en tijdelijke beheersing tot de definitieve oplossing.
  6. 06
    BewijsNieuwe plattegrond, foto, observatieronde, werknemersfeedback en vastgelegde herbeoordeling.
Kantoor · korte variant

Langdurig beeldschermwerk zonder passende instelling.

Onderzoek duur, werkhouding en variatie; verbeter de inrichting en werkorganisatie; controleer vervolgens of de belasting werkelijk afneemt.

Industrie · korte variant

Handbereik bij een bewegend onderdeel tijdens storingen.

Onderzoek de storingshandeling; voorkom bereik bij de bron of scherm technisch af; leg validatie, instructie en effectcontrole vast.

Kies maatregelen in de wettelijke voorkeursvolgorde

Begin niet automatisch bij training of persoonlijke beschermingsmiddelen. Artikel 3 van de Arbowet verlangt dat gevaren en risico's zoveel mogelijk bij de bron worden voorkomen of beperkt. Pas als dat redelijkerwijs niet kan, gaat u naar collectieve, vervolgens organisatorische en ten slotte persoonlijke maatregelen.

Van bronaanpak naar persoonlijke bescherming
NiveauVraagVoorbeeld intern transport
1. BronKan het gevaar verdwijnen of worden vervangen?Voorkom transportbewegingen in een gedeelde zone door de lay-out te wijzigen
2. CollectiefKan iedereen technisch of fysiek worden beschermd?Scheid rijroute en looppad met een vaste barrière
3. OrganisatorischKan blootstelling via planning of werkwijze worden beperkt?Tijdvensters, snelheidsregels, bevoegdheden en toezicht
4. PersoonlijkWelke resterende blootstelling vraagt individuele bescherming?Zichtbaarheidskleding als aanvulling, niet als vervanging van scheiding

Veeg opzij om de hele tabel te zien

Maak van ieder relevant risico een bestuurbare actie

Artikel 5 verlangt een plan van aanpak met de maatregelen en de termijn waarbinnen die worden genomen. Een bruikbaar plan gaat verder: het verbindt ieder risico aan een beoogd resultaat, een verantwoordelijke, een uitvoerder, budget of capaciteit, bewijs en een evaluatiemoment.

Splits grote maatregelen op in beslisbare stappen. 'Machineveiligheid verbeteren' is niet bestuurbaar. 'Technische afscherming voor lijn 2 ontwerpen, valideren en vóór 30 september plaatsen' wel. Benoem ook tijdelijke beheersing zolang de definitieve maatregel nog niet gereed is.

Minimale en aanbevolen velden in het plan van aanpak
VeldWaarom het nodig isVoorbeeld
Risico-IDVerbindt actie en onderbouwingR-014
MaatregelMaakt duidelijk wat verandertVaste scheiding rij- en looproute
Beoogd resultaatGeeft een toetsbare eindtoestandGeen kruisende bewegingen op hoofdroute
Eigenaar en uitvoerderVoorkomt acties zonder regieOperationsmanager en technische dienst
TermijnWettelijk vereist en bestuurbaar30 september 2026
MiddelenMaakt uitvoering realistischBegroting en 24 interne uren
Bewijs en evaluatieToont aan of de maatregel werktFoto, observatieronde en herbeoordeling

Veeg opzij om de hele tabel te zien

04

Fase 04

Toetsen en borgen

Organiseer de juiste toetsingsscope, verwerk het advies en maak uitvoering, bewijs en actualisatie onderdeel van het werkritme.
Vastgestelde, gedeelde en beheerde RI&E

Organiseer toetsing op risico, niet op een standaardpakket

Valt u niet onder een uitzondering, organiseer de toetsing dan via de geldige route: binnen de vangnetregeling via een gecertificeerde arbodienst, of alleen bij een rechtsgeldig gekozen maatwerkregeling door een of meer rechtstreeks ingezette gecertificeerde arbokerndeskundigen. Zij beoordelen of de RI&E volledig en betrouwbaar is, actuele inzichten bevat en leidt tot passend advies over maatregelen en prioriteiten. Sinds 1 juli 2022 werkt iedere kerndeskundige binnen de eigen certificeringsscope.

Machineveiligheid en ernstig ongevalsrisico kunnen de hoger veiligheidskundige raken; stoffen en blootstelling de arbeidshygiënist; werkdruk en organisatie de arbeids- en organisatiedeskundige; het medische domein de bedrijfsarts. Het risicoprofiel bepaalt welke één of meer disciplines nodig zijn. Een middelbaar veiligheidskundige mag ondersteunen bij het opstellen, maar is geen arbokerndeskundige en mag de RI&E niet toetsen.

Verwerk het advies, stel vast en houd het dossier actueel

Een toetsrapport naast een ongewijzigde RI&E is geen afgerond traject. Verwerk tekortkomingen, motiveer keuzes en leg vast hoe adviezen en werknemersvoorstellen in het plan van aanpak terugkomen. Zorg dat medewerkers de RI&E kunnen inzien en dat leidinggevenden hun acties kennen.

Een RI&E heeft geen algemene wettelijke vervaldatum van bijvoorbeeld drie of vijf jaar. Artikel 5 zegt dat u haar aanpast wanneer opgedane ervaring, gewijzigde werkmethoden of werkomstandigheden, of de stand van wetenschap en professionele dienstverlening daartoe aanleiding geven. Koppel actualisatie daarom aan ongevallen, nieuwe machines of stoffen, verhuizing, verbouwing, reorganisatie, nieuwe werktijden, wetswijzigingen en maatregelen die anders uitpakken dan verwacht.

Voortgang

Volg open acties, verlopen termijnen, tijdelijke beheersing en nieuwe incident- of wijzigingssignalen.

Wijzigingen

Beoordeel direct welke onderdelen, verdiepingen, raadpleging en toetsingsscope worden geraakt.

Integrale review

Controleer periodiek scope, werknemersinput, risicoregister, wettelijke bronnen en de werking van uitgevoerde maatregelen.

Eindcontrole vóór u de RI&E vaststelt

Gebruik deze controle niet als vervanging van verplichte toetsing, maar als laatste interne kwaliteitsstap. Een 'nee' of 'onbekend' hoort een actie te worden voordat de versie wordt vastgesteld.

Scope en raadpleging

Dekt de scope alle relevante locaties, functies, taken en groepen, en is werknemersinbreng aantoonbaar verwerkt?

Werkelijkheid en volledigheid

Zijn normaal en afwijkend werk onderzocht, bestaande maatregelen beoordeeld en noodzakelijke verdiepingen uitgevoerd of gepland?

Beoordeling en maatregelen

Is de methode uitgelegd, ieder risico herleidbaar geprioriteerd en volgt de maatregelkeuze de arbeidshygiënische strategie?

Plan en toetsing

Heeft iedere actie een maatregel, eigenaar en termijn, is de toetsingsplicht correct bepaald en is advies verwerkt?

Beheer

Zijn versiebeheer, werknemersinzage, uitvoeringsbewijs, effectcontrole en actualisatietriggers geregeld?

Zeven fouten die een RI&E onnodig zwak maken.

De herstelactie is steeds concreter dan ‘de RI&E opnieuw invullen’.

Zeven veelgemaakte RI&E-fouten, hun gevolgen en de passende herstelactie
FoutGevolgHerstel
Een checklist als eindproduct behandelenBedrijfsspecifieke werkzaamheden en afwijkingen blijven buiten beeld.Controleer dekking per locatie, functie, taak en werknemersgroep.
De scope niet expliciet vastleggenNiemand kan later aantonen of de inventarisatie volledig is.Noteer inclusies, uitsluitingen en de reden van iedere uitsluiting.
Werknemers pas aan het einde raadplegenSignalen uit het echte werk beïnvloeden onderzoek en maatregelkeuze niet.Plan representatieve inbreng vóór rondgang en prioritering.
Een risicoscore als wettelijke waarheid gebruikenSpecifieke eisen, grenswaarden of onzekerheid kunnen worden gemist.Beschrijf de methode en laat wet, blootstelling en oordeel voorgaan.
Acties formuleren zonder eigenaar of termijnHet plan van aanpak wordt een wensenlijst zonder bestuurbare uitvoering.Koppel resultaat, eigenaar, termijn, middelen, bewijs en evaluatie.
Het toetsrapport naast de RI&E bewarenTekortkomingen en deskundigenadvies worden niet aantoonbaar verwerkt.Leg per bevinding vast wat wijzigt, wie beslist en wanneer dit gereed is.
Alleen een vaste kalenderdatum gebruikenNieuwe machines, stoffen, incidenten of reorganisaties wachten op de review.Werk met concrete wijzigingstriggers én een periodieke integrale controle.

Veeg opzij om de hele tabel te zien

Korte antwoorden op de beslissingen rond uw RI&E.

De antwoorden volgen dezelfde juridische afbakening als de methode en de routechecker.

Mag ik als werkgever zelf een RI&E opstellen?

Ja. De werkgever mag de RI&E zelf opstellen, bijvoorbeeld met een erkend branche-instrument of een algemeen hulpmiddel. De werkgever blijft verantwoordelijk voor volledigheid en actualiteit. Als geen wettelijke uitzondering geldt, moet de afgeronde RI&E met het plan van aanpak extern worden getoetst.

Lees wanneer toetsing nodig is
Wat moet minimaal in een RI&E staan?

Een schriftelijke inventarisatie en evaluatie van alle arbeidsrisico's, de gevaren en bestaande risicobeperkende maatregelen, de risico's voor bijzondere categorieën werknemers en een plan van aanpak met maatregelen en termijnen. Werknemers moeten kennis kunnen nemen van de RI&E.

Is een RI&E-checklist voldoende?

Alleen als de uitkomst aantoonbaar alle feitelijke risico's van uw organisatie dekt. Een checklist is een hulpmiddel, geen bewijs van volledigheid. Voeg bedrijfsspecifieke werkzaamheden, locaties, groepen en verdiepende beoordelingen toe en controleer het werk op locatie.

Welke risicomatrix moet ik gebruiken?

De Arbowet schrijft geen specifieke matrix voor. Gebruik een passende, beschreven methode consequent en leg kans, effect, blootstelling, aannames en onzekerheid vast. Een score mag specifieke wettelijke eisen, grenswaarden of professioneel oordeel niet opzijzetten.

Wanneer is verdiepend RI&E-onderzoek nodig?

Wanneer een algemeen onderzoek aard, mate en duur van een risico niet betrouwbaar vaststelt, of wanneer specifieke regelgeving een nadere beoordeling verlangt. Dat kan onder meer spelen bij gevaarlijke stoffen, geluid, biologische agentia, explosieve atmosferen, fysieke belasting en psychosociale arbeidsbelasting.

Wie moet ik bij het opstellen betrekken?

Betrek de preventiemedewerker, leidinggevenden en medewerkers uit de onderzochte functies. Sinds 1 juli 2026 raadpleegt iedere werkgever de werknemers over het arbobeleid: via de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging wanneer die aanwezig is, en alleen als beide ontbreken rechtstreeks met de belanghebbende werknemers. De werkgever blijft eindverantwoordelijk.

Wanneer hoeft een RI&E niet te worden getoetst?

De Nederlandse Arbeidsinspectie noemt drie situaties: een bedrijf met maximaal 25 medewerkers dat een passend, actueel erkend branche-RI&E-instrument gebruikt; een organisatie waarin uitsluitend vrijwilligers werken; en werknemers die gezamenlijk ten hoogste 40 uur arbeid per week verrichten. Bij uitsluitend vrijwilligers geldt de volledige RI&E-plicht doorgaans niet, maar bij bepaalde ernstige risico's en blootstellingen blijven specifieke arboregels gelden. In de 40-urenroute blijven de RI&E en het plan van aanpak verplicht; Steunpunt RI&E wijst daarvoor op de Checklist Gezondheidsrisico's. Het gebruik van die checklist is geen extra wettelijke voorwaarde voor de toetsingsuitzondering. In alle andere gevallen waarin de RI&E-plicht geldt, moet de werkgever de RI&E laten toetsen.

Controleer alle uitzonderingsroutes
Hoe lang duurt het opstellen van een RI&E?

Daar bestaat geen betrouwbaar standaardgetal voor. Doorlooptijd hangt af van locaties, functies, beschikbaar bewijs, werknemersinput, complexe risico's, noodzakelijke metingen en toetsing. Bepaal na de scope een planning per werkpakket en reserveer tijd om toetsadvies te verwerken.

Hoe vaak moet een RI&E worden vernieuwd?

Er geldt geen algemene vaste vervaldatum. Pas de RI&E aan wanneer ervaring, gewijzigde werkmethoden of werkomstandigheden, of de actuele stand van wetenschap en professionele dienstverlening daartoe aanleiding geven. Gebruik daarnaast een vaste periodieke review om geleidelijke veranderingen te vinden.

Bekijk actualisatie en opvolging
Kan PreventX alleen het opstellen begeleiden zonder alles over te nemen?

Ja. U kunt intern eigenaar blijven en PreventX inzetten voor scope, werkplekonderzoek, specifieke onderdelen of kwaliteitscontrole. U kunt ook het volledige traject laten uitvoeren. Als toetsing verplicht is, wordt vooraf bepaald welke één of meer kerndeskundige disciplines voor uw risicoprofiel nodig zijn.

Bronnen en revisie

Controleer de regel bij de officiële bron.

PreventX koppelt tijdgevoelige en juridische claims aan de wetgever, Arbeidsinspectie, Arboportaal en Steunpunt RI&E.

Redactionele verantwoordelijkheid

PreventX Redactie

Gepubliceerd
Laatst bijgewerkt
Controlewijze
Primaire bronnen, juridische uitzonderingen en praktijkcontrole

Deze gids is samengesteld aan de hand van actuele Nederlandse wetgeving, officiële uitvoeringsinformatie en een praktische kwaliteitscontrole. Deze algemene informatie vervangt geen beoordeling van uw specifieke organisatie.

Bijgewerkt op 28 juli 2026Stappenplan, werknemersraadpleging, toetsingsroutes en werkbestanden gecontroleerd aan de hand van de vermelde bronnen.
Van dossier naar uitvoering

Wilt u de RI&E zelf maken, samen maken of uitbesteden?

In een gratis intake bepalen wij eerst scope, passende route en toetsingsplicht. Daarna kiest u hoeveel PreventX uitvoert en ontvangt u vooraf een vaste prijs voor de afgesproken opdracht.

Of en via welke route externe toetsing nodig is, hangt af van uw organisatie, het gebruikte RI&E-instrument en de toepasselijke wettelijke uitzonderingen. Bekijk daarvoor de routechecker of de aparte pagina over RI&E-toetsing.