Home  /  PreventiemedewerkerArbowet · Arbobesluit
Kennisbank

De preventiemedewerker, verplicht vanaf uw eerste medewerker.

Wat de rol inhoudt, wanneer u hem zelf mag vervullen, welke rechten uw ondernemingsraad heeft en wanneer externe ondersteuning aan de orde is.

Kort antwoord

Elke werkgever met personeel wijst ten minste een preventiemedewerker aan; dat staat in artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet. Het is een interne rol: een medewerker uit uw eigen organisatie, niet uw arbodienst. Heeft u 25 werknemers of minder, dan mag u de rol zelf als werkgever vervullen; daarboven wijst u een of meer medewerkers aan. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft instemmingsrecht over de keuze van de persoon en diens positionering. De taken zijn meewerken aan de RI&E en het plan van aanpak, adviseren over en meewerken aan maatregelen, en samenwerken met de medezeggenschap en de bedrijfsarts.

Wettelijke basis
Arbowet artikel 13
Verplicht vanaf
1 werknemer
Zelf vervullen mag tot
25 werknemers
Medezeggenschap
Instemmingsrecht op persoon en positie
Pagina-samenvatting
De preventiemedewerker is verplicht voor elke Nederlandse werkgever met personeel op grond van artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet. Het is een interne rol, ingevuld door een eigen medewerker en niet door de arbodienst. Bij ten hoogste 25 werknemers mag de werkgever de rol zelf vervullen; daarboven wijst hij een of meer werknemers aan. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft sinds 1 juli 2017 instemmingsrecht over de persoon en de positionering. Taken: meewerken aan de RI&E en het plan van aanpak, adviseren over en uitvoeren van maatregelen, en samenwerken met de medezeggenschap en de bedrijfsarts. Externe ondersteuning is toegestaan wanneer de taken intern niet uitvoerbaar zijn; die ondersteuning vult de interne preventiemedewerker aan en vervangt de wettelijke rol niet.

Wat een preventiemedewerker doet

De wet noemt drie kerntaken. In de praktijk komt daar een vierde bij die nergens staat maar overal het verschil maakt: aanspreekpunt zijn voor collega's die iets zien wat niet klopt.

Meewerken aan de RI&E en het plan van aanpak

De preventiemedewerker kent het werk van binnenuit en weet welke risico's er echt spelen. Zonder die kennis wordt een RI&E een papieren oefening.

Adviseren over en meewerken aan maatregelen

Van de keuze van een machine-afscherming tot de vraag of een instructie werkbaar is op de vloer.

Samenwerken met de medezeggenschap en de bedrijfsarts

De preventiemedewerker is de schakel tussen de werkvloer, de ondernemingsraad en de deskundigen buiten de organisatie.

Aanspreekpunt zijn

Meldingen, bijna-ongevallen en vragen komen hier binnen. Een rol die niemand kent, krijgt geen meldingen, en dan lijkt het veilig terwijl het dat niet is.

Wie de rol mag vervullen

De preventiemedewerker is per definitie iemand uit uw eigen organisatie. Een externe partij kan de rol ondersteunen, adviseren en het werk feitelijk uitvoeren, maar de wettelijke aanwijzing blijft intern.

Wie de rol mag invullen
SituatieMag dat?Toelichting
Werkgever zelf, tot en met 25 werknemersJaUitdrukkelijk toegestaan. Wel met voldoende kennis van de risico's in uw eigen bedrijf.
Werkgever zelf, boven 25 werknemersNeeBoven die grens wijst u een of meer werknemers aan.
Een eigen medewerkerJaDe gebruikelijke route. De medezeggenschap heeft instemmingsrecht over de keuze.
Uw arbodienst als preventiemedewerkerNeeDe rol is intern. Uw arbodienst is deskundige bijstand van buiten, geen preventiemedewerker.
Externe ondersteuning naast de interne rolJaToegestaan wanneer de taken intern niet uitvoerbaar zijn; de aanwijzing blijft intern.

Veeg opzij om de hele tabel te zien

Welke opleiding is nodig?

De wet schrijft geen diploma voor. De eis is dat de preventiemedewerker over voldoende deskundigheid en ervaring beschikt om de taken uit te voeren, en dat die deskundigheid past bij de risico's van uw organisatie. Een kantooromgeving vraagt iets anders dan een productiehal met gevaarlijke stoffen.

Wat de wet wel vraagt is tijd en positie: de preventiemedewerker moet de gelegenheid krijgen de taken uit te voeren en mag er niet op benadeeld worden. Een rol die er in de praktijk bij komt naast een volle functie, is de meest voorkomende manier waarop deze verplichting stilvalt.

Wanneer externe ondersteuning aan de orde is

De natuurlijke aanleiding is groei. Zodra u de grens van 25 werknemers passeert, mag u de rol niet meer zelf vervullen. Vaak valt dat samen met een organisatie waarin de risico's technischer worden en het plan van aanpak begint achter te lopen.

Wat wij daarin doen is ondersteunen, niet overnemen: wij werken de acties af, houden het dossier actueel en zorgen dat uw interne preventiemedewerker weet wat er speelt. Preventiemedewerker-ondersteuning start bij 90 euro per uur, indicatief 2026. De wettelijke aanwijzing blijft bij uw eigen medewerker.

Veelgestelde vragen

Wat doet een preventiemedewerker?
De preventiemedewerker werkt mee aan de RI&E en het plan van aanpak, adviseert over en werkt mee aan de maatregelen, en werkt samen met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging en met de bedrijfsarts. In de praktijk is het ook het interne aanspreekpunt voor meldingen en bijna-ongevallen.
Mag ik zelf preventiemedewerker zijn?
Heeft u 25 werknemers of minder, dan mag u als werkgever de rol zelf vervullen. Boven die grens wijst u een of meer werknemers aan. In beide gevallen geldt dat de persoon voldoende kennis van de risico's in uw bedrijf moet hebben.
Is een preventiemedewerker verplicht?
Ja, voor elke werkgever met personeel. De verplichting staat in artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet en kent geen ondergrens in personeelsomvang.
Kan mijn arbodienst de preventiemedewerker leveren?
Nee. De preventiemedewerker is een interne rol, ingevuld door iemand uit uw eigen organisatie. Een externe partij mag de rol wel ondersteunen en het werk feitelijk uitvoeren, maar de wettelijke aanwijzing blijft intern.
Welke opleiding heeft een preventiemedewerker nodig?
De wet schrijft geen diploma voor. De eis is voldoende deskundigheid en ervaring, passend bij de risico's van uw organisatie. Bij complexere risico's is een gerichte cursus of externe ondersteuning meestal nodig om die eis waar te maken.
Heeft de ondernemingsraad iets te zeggen over de preventiemedewerker?
Ja. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft sinds 1 juli 2017 instemmingsrecht over de keuze van de persoon en over de positionering van de rol in de organisatie.

Bronnen

Wat hierboven staat is terug te lezen bij de wetgever en de kennisinstellingen zelf. Controleer bij twijfel altijd de bron, ook die van ons.

Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet), wetten.overheid.nlDe wettekst zelf, inclusief artikel 5 (RI&E) en artikel 13 (preventiemedewerker).
Arboportaal (ministerie van SZW)De kennishub van de overheid over arbeidsomstandigheden.
De rolverdeling

PreventX is geen gecertificeerde arbodienst en neemt het basiscontract of de bedrijfsarts niet over. Wij werken in de maatwerkregeling naast uw arbodienst: wij leveren de kerndeskundigen en de uitvoering op de werkvloer.

Vraag een gratis intake aan