De preventiemedewerker, verplicht vanaf uw eerste medewerker.
Wat de rol inhoudt, wanneer u hem zelf mag vervullen, welke rechten uw ondernemingsraad heeft en wanneer externe ondersteuning aan de orde is.
Elke werkgever met personeel wijst ten minste een preventiemedewerker aan; dat staat in artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet. De rol wordt in beginsel intern ingevuld door een eigen medewerker. Pas als de benodigde werkzaamheden niet doeltreffend intern kunnen worden uitgevoerd, mag deskundige bijstand van buiten worden georganiseerd. Heeft u 25 werknemers of minder, dan mag u de rol zelf als werkgever vervullen; daarboven wijst u een of meer medewerkers aan. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft instemmingsrecht over de keuze van de persoon en diens positionering.
Kort antwoord
Hoe krijgt uw preventiemedewerker tijd voor de uitvoering?
De wettelijke preventiemedewerker is in beginsel intern georganiseerd. Externe ondersteuning kan helpen met onderzoek, instructie en uitvoering van acties. Spreek concreet af wie wat doet en hoe de interne medewerker betrokken blijft.
- Interne rol
- Leg persoon, positie, tijd en deskundigheid vast. Bij maximaal 25 werknemers kan de werkgever de rol zelf vervullen als hij daarvoor voldoende kennis en ervaring heeft. Betrek OR of PVT waar aanwezig.
- Werk dat blijft liggen
- Kies concrete taken uit het plan van aanpak, bijvoorbeeld werkplekcontroles, instructie of controle van uitgevoerde maatregelen. Benoem per taak het verwachte resultaat.
- Voorbeeld van een opvolgritme
- Illustratief: eerst open acties bespreken, daarna afgesproken werkplekcontroles uitvoeren en vervolgens het actieregister bijwerken. Frequentie en aanwezigheid volgen de risico's en opdracht; dit is geen standaard wettelijke maandplicht.
Extra capaciteit betekent niet automatisch dat de wettelijke preventiemedewerker extern kan worden vervangen. De werkgever en bevoegde arbopartijen behouden hun verantwoordelijkheden.
Prijs voor ondersteuning op aanvraag. Werkzaamheden, oplevering en prijs spreken we vooraf af.
Wat een preventiemedewerker doet
De wet noemt drie kerntaken. In de praktijk komt daar een vierde bij die nergens staat maar overal het verschil maakt: aanspreekpunt zijn voor collega's die iets zien wat niet klopt.
Meewerken aan de RI&E en het plan van aanpak
De preventiemedewerker kent het werk van binnenuit en weet welke risico's er echt spelen. Zonder die kennis wordt een RI&E een papieren oefening.
Adviseren over en meewerken aan maatregelen
Van de keuze van een machine-afscherming tot de vraag of een instructie werkbaar is op de vloer.
Samenwerken met de medezeggenschap en de bedrijfsarts
De preventiemedewerker is de schakel tussen de werkvloer, de ondernemingsraad en de deskundigen buiten de organisatie.
Aanspreekpunt zijn
Meldingen, bijna-ongevallen en vragen komen hier binnen. Een rol die niemand kent, krijgt geen meldingen, en dan lijkt het veilig terwijl het dat niet is.
Wie de rol mag vervullen
De preventiemedewerker komt in beginsel uit uw eigen organisatie. Alleen wanneer de benodigde werkzaamheden niet doeltreffend intern kunnen worden uitgevoerd, mag deskundige bijstand van buiten worden georganiseerd. Praktische ondersteuning naast een interne preventiemedewerker blijft de gebruikelijke route.
| Situatie | Mag dat? | Toelichting |
|---|---|---|
| Werkgever zelf, tot en met 25 werknemers | Ja | Uitdrukkelijk toegestaan. Wel met voldoende kennis van de risico's in uw eigen bedrijf. |
| Werkgever zelf, boven 25 werknemers | Nee | Boven die grens wijst u een of meer werknemers aan. |
| Een eigen medewerker | Ja | De gebruikelijke route. De medezeggenschap heeft instemmingsrecht over de keuze. |
| Een externe deskundige als preventiemedewerker | Alleen bij uitzondering | Alleen als de benodigde werkzaamheden niet doeltreffend binnen de organisatie kunnen worden uitgevoerd. |
| Externe ondersteuning naast de interne rol | Ja | De eigen medewerker blijft aangewezen; de externe deskundige ondersteunt bij kennis en uitvoering. |
Veeg opzij om de hele tabel te zien
Welke opleiding is nodig?
De wet schrijft geen diploma voor. De eis is dat de preventiemedewerker over voldoende deskundigheid en ervaring beschikt om de taken uit te voeren, en dat die deskundigheid past bij de risico's van uw organisatie. Een kantooromgeving vraagt iets anders dan een productiehal met gevaarlijke stoffen.
Wat de wet wel vraagt is tijd en positie: de preventiemedewerker moet de gelegenheid krijgen de taken uit te voeren en mag er niet op benadeeld worden. Een rol die er in de praktijk bij komt naast een volle functie, is de meest voorkomende manier waarop deze verplichting stilvalt.
Wanneer externe ondersteuning aan de orde is
De natuurlijke aanleiding is groei. Zodra u de grens van 25 werknemers passeert, mag u de rol niet meer zelf vervullen. Vaak valt dat samen met een organisatie waarin de risico's technischer worden en het plan van aanpak begint achter te lopen.
Wat wij daarin doen is ondersteunen, niet overnemen: wij werken de acties af, houden het dossier actueel en zorgen dat uw interne preventiemedewerker weet wat er speelt. De prijs is op aanvraag en volgt uit de afgesproken taken en inzet. De wettelijke aanwijzing blijft bij uw eigen medewerker.
Veelgestelde vragen
Wat doet een preventiemedewerker?
Mag ik zelf preventiemedewerker zijn?
Is een preventiemedewerker verplicht?
Kan mijn arbodienst de preventiemedewerker leveren?
Welke opleiding heeft een preventiemedewerker nodig?
Heeft de ondernemingsraad iets te zeggen over de preventiemedewerker?
Bronnen
Wat hierboven staat is terug te lezen bij de wetgever en de kennisinstellingen zelf. Controleer bij twijfel altijd de bron, ook die van ons.
PreventX Nederland is geen gecertificeerde arbodienst en neemt het basiscontract of de bedrijfsarts niet over. Bij een rechtsgeldig gekozen maatwerkregeling kan een passende bevoegde persoonsdeskundige binnen de eigen scope rechtstreeks worden ingezet; registratie, certificeringsscope en beschikbaarheid worden per opdracht bevestigd. De afspraken horen in het basiscontract en vereisen schriftelijke overeenstemming met OR, PVT of via de cao. Zonder geldige maatwerkroute verloopt de verplichte toetsing via de gecertificeerde arbodienst. Wij coördineren beide routes en blijven aanvullend op uw arbodienst en bedrijfsarts.